divendres, 10 de desembre de 2010

La gaita asturiana (2)

En Astúrias, l'utilizacion tradicionau de la gaita qu'èra de dus tipes:
1- tà hèr dançar, alavetz qu'èra generaument jogada en duo dab un tambor.
2- Qu'èra tanben emplegada tà acompanhar un cantaire. E a còps, lo cantaire e lo gaitèr que podèvan èster la medisha persona, lo cantaire s'acompanhava ad eth medish en tot soar la gaita. N'avem un bèth exemple dab aquesta video d'Héctor Braga:


Ua utilizacion mes recenta de las gaitas - non tradicionau- qu'ei estada engendrada per las participacions deus gaitèrs asturians en manifestacions com lo Hestenau Interceltic de Lorient: son las "bandes de gaites", tà hèr lo passacarrèra. A l'origina, aquesta utilizacion de la gaita com a instrument de marcha (militara) que'ns viengó d'Escòcia, qu'estón seguits pes Bretons qui adoptèn la cornamusa de las hautas tèrras d'Escòcia rebatejada "biniou bras" (cornamusa grana), tà formar lo bagad, forma bretona de la pipe band escocesa. Los Asturians n'an pas agut de cambiar de cornamusa, qu'an guardada l'asturiana, a còps equipada de bordons supplementaris tà hèr-la mes semblant a la cornamusa escocesa. Totun qu'adoptèn las percussions escocesas, tocadas a l'estile escocés, e que'us caló inventar un repertòri de marchas e de passacarrèras, desconegut de la tradicion. En tot cas, los Asturians (e las sharmantas Asturianas ;)) que i son vaduts mèstes e las bandas de gaitas que s'an hèit extremament popularas en Astúrias.

5 comentaris:

Diapllin ha dit...

Dende chicorron, nomas bi´n ha un instrumento que me´n fa de blincar as glarimas...
Has de ascuitar o zaguer disco grabau por Eugenio Gracia, se dice "Chitos", en o suyo blog puedes ascuitar una miqueta... ;)

Joan deu Peiroton ha dit...

Diapllin, nos pòdes ensenhar la direccion deu blòg d'Eugenio Gracia, si te platz?
Ah, la gaita de boto! A jo m'agrada fòrça tanben :).
Se ditz que lo clarin de la gaita de boto ei lo medish instrument que lo clarin (auboé chicoi) de Bigòrra. O sia que lo clarin de bigorra ei la version sens bot de la gaita de boto.
De véder, lo duo de gaita aragonesa-clarin per Pierre Rouch et Robert Matta
http://www.youtube.com/watch?v=WJf7jg84pzU

Diapllin ha dit...

Lo blog ye http://egchitos.blogspot.com/

Eugenio Gracia (Ixo Rai, La Orquestina del Fabirol, Cornamusa) puede estar uno d´os mayors compositors de mosica, digamos-ne tradicional-folk-...u lo que siga, d´Aragon.
Chitos ye o suyo primer treballo solenco, dedicau t´a Gaita de boto Aragonesa.

Por atro costau, lo que no sabeba yera que o clarín d´a gaita de boto y lo clarí de Bigorra yeran iguals :)
Me mirare de trobar bella partitura ta Clarí.
O mio mayestro de gaita a zaguera anyada nos ne daba de Boha y de Cabrette [En tiengo nomas 2 o 3... a Mazurca d´Espalion, Sept Sauts...]

Ah... y te dixo tamien ista pachina

http://www.arafolk.net/musicaspropias.php

con bellas composicions mas de Eugenio Gracia y Pepin Banzo (unatro monstruo d´a Gaita y cualsiquier cosa que suene. Estio alumno de Eugenio:
http://pepinyco.blogspot.com/


(Cuanta cosa... aguardo que no siga demasiau embolicao tot) :)

Diapllin ha dit...

http://www.youtube.com/watch?v=yYvJ9LvJexE


http://www.youtube.com/watch?v=OKVzOHgYaRw

Joan deu Peiroton ha dit...

A òc! Super lo disc grabat per Eugenio Gracia! Me cau trobar un mijan tà crompà'u de Tolosa estant!

Mercés per las paginas web e los vídeos! Soi "fan"!