dijous, 26 de gener de 2012

L'Acadèmia e la caudèra

L'escritor deu site de l'Acadèmia Occitana que's trufa irrespectuosament de Pèir Morà, en qualificar de "peguesa" las interrogacions qui lo gran escrivan e lexicograf gascon expausa, dab arrasons de las bonas, dens l'abans-díser deu diccionari Tot en Gascon. Los gascons qu'apreciaràn. En tot cas,  los explics qui i trobam en aqueth site academic, e particularament los qui pretenen demostrar los dus mots aquitan e catalan que comparteishen ua medisha etimologia, non hèn pas mòstra d'un gran nivèu de seriositat de part deu son autor. La caudèra que's pòt tostemps trufar deu topin. A Tolosa, que sembla l'incompeténcia que s'a prenguda ua dimension academica.

Los de l'Acadèmia Occitana non son pas satisfèits dab l'estandard lengadocian elaborat au sègle 20 peus lingüistas occitanistas. Que pretenen cambià'u en emplegar e preconizar un parlar panoccitan basat sus ua sòrta de lengadocian "en it, que non en ch" (fait, nuèit e non pas fach, nuèch), dab ua gramatica un shinhalon diferenta de la d'Alibèrt, ço qui l'apressaré mei au gascon.  Com d'autes, que disen que cau emplegar formas comunas a tots los "dialèctes" e evitar los particularismes. Qu'ei plan beròi, aquò. Totun, quinas e son aqueras formas comunas e quins e son los particularismes? Arrés n'ac sap pas. Totòm -jo inclús- n'ei pas supausat èster l'especialista de l'ensemble deus parlars d'òc qui caleré  tà poder destriar las formas supausadas comunas de las autas. Que los Academicians editen lèu un diccionari  generau de la lengua occitana segon lo parlar de l'Acadèmia,   "Tot en Occitan Academic"  e ua gramatica d'aqueth parlar academic en aqueth medish parlar, jo que t'ac prometi, que'us estudiarèi dab interès e benvolença! La fe sens òbra mòrta es, ce disen. Doncas, un diccionari e ua gramatica, en vos pregar. Que n'i a pro deus bèths escrits dab recomanacions e conselhs inaplicables.

B'ei clar l'estandard lengadocian deus lingüistas -aperat de manèra drin ironica  occitan general peus membres deu G.L.O. -  que pateish d'un handicap enòrme: lo de non pas èster emplegat per arrés o quasi, ni quitament per la Setmana, l'unic organ de premsa panoccitan.  Totun, non soi pas convençut qu'inventà's un parlar lengadocian o pseudolengadocian  dens l'encastre d'aquesta acadèmia autoproclamada, posca arreglar qué qui sia. Aqueth estandard nau que horneish sonque brut au brut shens adobar pas arren, pr'amor no' i a pas nada arrason que l'estandard nau sia mei emplegat que l'estandard vielh.



5 comentaris:

Manèl Zabala ha dit...

Tè, lo tipe. A l'Infòc de Btv, organ de comunicacion panoccitan, emplegam aquel occitan.

Joan deu Peiroton ha dit...

Òc, Manèl, es normal qu'emplegas l'occitan qu'aprenguères, l'occitan dels lingüistas. D'aulhors, fas pas partida dels lingüistas occitanistas "professionals" segon una peticion que legiguèri fa pauc? Doncas es plan lo parlar esperat dins ton cas . Soi pas a criticar l'emplec d'aquel occitan, clar que non, critiqui l'apellacion erronèa d'occitan general. Es pas mai general que l'aranés, tanben emplegat a l'infòc de Btv. Per contra, podem dire de l'aranés qu'es l'occitan oficial. Dit autrament, ton occitan es ni general ni oficial, mentre que l'aranés es oficial.

Joan deu Peiroton ha dit...

@ Manèl: Totun, que seria curiós d'audir-te a emplegar era modalitat oficiau der occitan, a veir, ath cap de trenta ans d'oficialitat, mès o mens, s'ès capable de t'escair-te'n. Parlar aranés en Principat ei deféner era lengua occitana. Preténer substituir-i er aranés per ua auta modalitat, quina que sigue, ei contribuir ara extincion der occitan, pensi jo. Era sauvaguarda der occitan passe pera defensa e er emplec der aranés en Principat.

lomahon ha dit...

Compreni plan que l'escriptor de la beròja Acadèmia Occitana critiquèssi lo men tribalh deu diccionari. Soi jo prumèr a criticà'u. Mès benlhèu e serè miélher, se la còla èra d'ua rigor perhèita.
Qu'i a totun un deus membres qu'a jogat un ròtle important, decisiu podem díser dens la normalizacion de l'aranés:
E qu'es l'exemple malastruc deu V intervocalic dens las conjugasons.
Alavetz que tots los gascons an adoptat v : aver-> avè, avèva, e que'u prononciam b o w, qu'es normalizat u en aranés auè,auèua, çò que's pòt pas legir per tots los gascons e que considèri com un sabotatge conscient deu gascon.
Bon sèi pas s'aqueth vinagre harà avançar las causas?...
Pèir Morà

Joan deu Peiroton ha dit...

Pèir, non soi pas completament d'acòrd. Au mensh, los petits aranés que saben se'us cau prononciar /w/ o /β/ en legent los mots, mentre que los petits gascons ne saben pas briga quin e cau prononciar la v intervocalica en mots com avançar, avalòt o chivau. Tròp complicat. En catalan, los qui disen la meva taula (a Girona, Barcelona...) escriven la meva taula, e los qui disen la meua taula (a Perpinhan, Malhòrca, Valéncia...) escriven la meua taula. E tot lo monde tròba aquò perfeitament normau